การทำบุญ ไม่จำเป็นต้องมีทรัพย์สินเงินทอง ก็สามารถที่จะร่วมทำบุญได้ แถมยังประหยัดอีกด้วยนั่นคือ การรักษาศีลและการเจริญภาวนา จะได้อานิสงส์ผลบุญมากกว่าการให้ทาน ถ้าอยากได้บุญเต็มที่ต้องทำบุญให้ครบ ๓ อย่าง  เรียกว่า บุญกริยาวัตถุ ๓ ซึ่งประกอบด้วย ทาน ศีล ภาวนา

• ทาน คือ การให้ ถ้ามีเงินทองมากก็ทำมาก มีเงินน้อยก็ทำน้อยตามกำลังตนถ้าไม่มีเงินทองใช้แรงกายก็ให้เป็นทานได้

• ศีล   อาราธนาศีลทั้ง ๕ ที่หน้าพระพุทธรูปที่บ้าน ซึ่งถือว่าเป็นการทำบุญ แต่ถ้าเกิดเราต้องตายในขณะนั้นก็ส่งผลให้เราไปสู่สุคติทันที

• ภาวนาหรือการสวดมนต์ เป็นการกล่าวถึงคุณงามความดีของพระพุทธเจ้า พระธรรม พระสงฆ์ ประโยชน์สูงสุดของการสวดมนต์ภาวนา ทำให้บรรลุไปสู่พระนิพพาน

ท่านเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ ( โต ) กล่าวว่า เคล็ดลับสู่ความสำเร็จสุดยอดในทางธรรม คือ จะต้องมีความกตัญญูกตเวที เป็นเครื่องหมายอันดีที่แสดงให้ถึง คุณธรรมอันสูงสุดของผู้กระทำ ด้วย บิดา มารดา เปรียบเสมือนพระในบ้าน การทำความเคารพบูชาเป็นประจำ

การตอบแทนบุญคุณ บิดา มารดา ทำได้ ๕ อย่าง คือ

๑. ดูแล บิดา มารดา ยามเมื่อท่านแก่ชรา
๒. ช่วยเหลือดูแลงานในครอบครัว อันเป็นการแบ่งเบาภาระของบิดามารดา
๓. รักษาตนให้เป็นลูกที่ดี พร้อมช่วยดำรงสืบไว้ซึ่งวงศ์สกุลสืบไป
๔. ประพฤติตนให้เหมาะสม ให้มีค่าสมกับการรับทรัพย์มรดกของวงศ์ตระกูล
๕. หมั่นอุทิศส่วนกุศลให้บิดา มารดา ยามเมื่อท่านล่วงลับไปแล้ว
พระอรหันต์ที่ถูกลืม

เทศนาโดย..สมเด็จโต พระอรหันต์เป็นพระผู้ประเสริฐ คนเราทั้งหลายพยายามค้นหาพระผู้ประเสริฐเพียงหวังที่จะยึดท่าน เกาะผ้าเหลืองท่าน เกาะหลังของท่านเพื่อให้พาไปสู่ความสุข แม้ว่าท่านจะอยู่ห่างไกลลึกลับอยู่ในป่าเขาไกลสุดขอบฟ้า คนเราก็ยังอุตสาห์ดั้นด้นดิ้นรนไปหา เพียงหวังที่จะได้ทำบุญกับพระอรหันต์ เพราะคนทั้งหลายเชื่อว่าการได้ทำบุญกับพระอรหันต์ถือว่าเป็นลาภอันประเสริฐ ด้วยเหตุนี้ทุกคนจึงเสาะแสวงหาแต่พระอรหันต์ แต่ความจริงแล้วทุกคนมี      พระอรหันต์อยู่ใกล้ตัว แต่เรากลับมองไม่เห็นเหมือนใกล้เกลือกินด่าง อันน้ำใจของพ่อแม่ที่ให้ต่อลูก มีแความบริสุทธิ์ ไม่คิดหวังสิ่งใดตอบแทน เช่นเดียวกับน้ำใจของพระอรหันต์ที่มีจิตใจอ่อนโยนมีน้ำใจเอเฟื้อให้เพื่อนมนุษยืพ้นความทุกข์ ความลำบาก เป็นน้ำใจที่บริสุทธิ์ พ่อแม่จึงเปรียบเสมือนพระอรหันต์ของลูก ท่านมีน้ำใจบริสุทธิ์ต่อลูกมากมายนัก

ขอให้พวกโยมจงหลับตา แล้วค่อย ๆ ระลึกถึงพระคุณของพ่อแม่ท่านเลี้ยงดูเรามาตั้งแต่อยู่ในท้องของท่าน ทนทุกข์ทรมานร่วมเก้าเดือนสิบเดือน จะกินจะนอนจะเดินก็เฝ้าระวังรักษาดูแลไม่เคยปริปากบ่นสักนิด มีแต่ความรักถนุถนอม แม้ว่าลูกจะเกิดออกมาแล้วพิกลพิการ หูหนวก ตาบอด ท่านก็ยังรักยังสงสาร เพราะท่านคิดเสมอว่านี้เป็นสายเลือด ถือว่าเป็นลูกไม่เคยคิดรังเกียจทอดทิ้ง แต่ท่านกลับจะรักและสงสารมากยิ่งขึ้น เมื่อตอนที่เราเป็นเด็กเล็ก ๆ เราเคยหยิก เคยข่วน ทุบ ตี เตะ ต่อย กัด หรือด่าทอพ่อแม่ต่าง ๆ นานา ด้วยความไร้เดียงสา ท่านก็ไม่เคยโกรธเคือง กลับยิ้มร่าชอบอกชอบใจเพิ่มความรักความเอ็นดูให้เสียอีก ครั้นเมื่อเติมใหญ่ ท่านก็ให้ความรู้สอนให้รู้จักผิดชอบชั่วดี แต่บางครั้งด้วยความโกรธ ความหลง เราก็เคยเอ็ดท่าน ด่าทอ ทุบตีท่าน แทนที่พ่อแม่จะโกรธถือโทษเอาผิดต่อเรา ท่านกลับยอมนิ่งเฉยยอมที่จะทนรับทุกข์เพียงฝ่ายเดียว ยอมเสียน้ำตา ยอมเอาร่างกายรองรับมือรับเท้าและปากของเรา สำหรับลูกแล้วพ่อแม่เสียสละให้ได้ทุกอย่าง ให้อภัยในการกระทำของเราตลอดเวลา เพราะท่านกลัวว่าเราจะมีบาปกรรมติดตัว จึงยอมที่จะเจ็บยอมทุกข์เสียเอง ไม่มีใครในโลกนี้ที่รักเรา และหวังดีต่อเราอย่างจริงจังและจริงใจเหมือนพ่อแม่ ท่านเลี้ยงดูเรามาตั้งแต่เด็กจนเราเติบใหญ่ ทุ่มเทแรงกายแรงใจและกำลังทรัพย์ให้แก่เราอย่างมากมาย จนไม่อาจประมาณค่าเป็นตัวเงินได้ บางครั้งลูกหลงผิดเป็นคนเลวด้วยเพื่อนพาไปชั่ว ด้วยอารมณ์แห่งโทสะเป็นเมาขาดสติ ก่อกรรมทำเข็ญสร้างความเดือดร้อนแก่ชาวบ้าน จนต้องติดคุกตามกฎหมายของบ้านเมือง แต่ในสายตาของพ่อแม่แล้ว เมื่อมีภัยมาสู่ลูกก็ยังปกป้องรักษาดูแลช่วยเหลือลูกอย่างเต็มกำลังสุดความสามารถ ยอมเสียสละทรัพย์สินเงินทองทั้งหมดเพื่อให้ลูกได้พ้นผิด

พ่อแม่แม้จะเป็นโจร เป็นคนชั่วในสายตาบุคคลอื่น แต่สำหรับลูกแล้วท่านเสียสละได้ทุกอย่าง ไม่ว่าจะเป็นทรัพย์สินเงินทอง หรือแม้แต่ชีวิตของท่านก็สามารถเสียสละให้ลูกได้ น้ำใจที่มีต่อลูกเช่นนี้เปรียบเท่าน้ำใจของพระอรหันต์โดยแท้จริง พวกโยมลองคิดดูเรามีพระอรหันต์อยู่ใกล้ตัวเราตลอดเวลา แต่เรากลับมองไม่เห็นลืมท่านเสียได้ คนส่วนมากเมื่อแต่งงานมีครอบครัวมักจะไปปรนนิบัติดูแลแต่สามีหรือภรรยา และลูกของตนโดยลืมดูแลพ่อแม่ การกระทำของลูกที่ทำต่อพ่อแม่เป็นมรดกกรรม ใครทำกรรมอันใดไว้แก่พ่อแม่ ต้องได้รับผลกรรมนั้นในชาตินี้ทันตาเห็น ลูกคนใดทำให้พ่อแม่ต้องเสียใจ ๑ ครั้ง ต่อไปตัวเองจะต้องเสียใจเพราะลูก ๑๐ ครั้ง ลูกคนใดทำให้พ่อแม่ผิดหวัง ๑ ครั้ง ต่อไปจะต้องผิดหวังเพราะลูก ๑๐ ครั้ง ลูกคนใดทำให้พ่อแม่น้ำตก ๑ ครั้ง ต่อไปจะต้องน้ำตาตกเพราะลูก ๑๐ ครั้ง อาตมาเห็นแม่คนหนึ่งมีลูกสองคน คนโตเวลาเอาอาหารให้แม่กระแทกกระทั้นกับแม่จนน้ำตาซึม ส่วนลูกสาวคนเล็กเข้าไปหาแม่พูดปลอบแม่ คอยป้อนแม่ปรนนิบัติแม่ พี่สาวและน้องสาวต่างมีลูกสาวเหมือนกัน อาตมาเห็นลูกพี่สาวมีกริยาแสดงต่อพี่สาวเหมือนกับพี่สาวได้ทำกับแม่และรุนแรงกว่าหลายเท่า การกระทำกับบิดามารดาเป็นมรดกกรรม ใครทำกรรมอันใดต้องได้รับผลกรรมนั้นอย่างแน่นอน ถ้าโยมเคยทำกรรมที่ไม่ดีต่อพ่อแม่ ขอให้ไปแก้กรรมด้วยการสวดมนต์ภาวนาแผ่เมตตาให้พ่อแม่ แล้วจัดดอกไม้ธูปเทียนไปขอขมาท่าน ขอพรท่านในด้านที่ดี

สาธุชนทั้งหลายผู้มาฟังธรรมในวันนี้ จงกลับไปดูแลพ่อแม่ผู้เป็นพระอรหันต์ที่ถูกลืม ในยามที่พ่อแม่ท่านยังมีชีวิตอยู่เราควรจะเลี้ยงดูตอบแทนพระคุณพ่อแม่ โดยการซื้ออาหารที่ท่านชอบ หาเสื้อผ้าสวย ๆ ให้ท่านสวมใส่ พาท่านไปทำบุญทำทานเข้าวัดเขาวา อะไรก็ตามที่ทำแล้วท่านมีความสุขก็ควรทำให้ท่าน ดูแลความทุกข์สุขและเลี้ยงจิตใจท่าน เชื่อฟังในโอวาทคำเตือนของท่าน   คำพูดคำจาที่จะพูดกับพ่อแม่ต้องระมัดระวัง เพราะคนแก่นั้นขี้ใจน้อยต้องรักษาน้ำใจท่านไว้ด้วยคำพูดที่นิ่มหู ฟังดูแล้วไม่ทำให้ท่านไม่สบายใจ ไม่ปล่อยทิ้งท่านอยู่อย่างว้าเหว่คอยเอาใจใส่ปรนนิบัติดูแลท่านอย่างใกล้ชิด คนส่วนมากมักจะทำบุญให้พ่อแม่ยามที่ท่านตายไปแล้ว นั่นเป็นการพลาดที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในชีวิต ควรทำบุญที่ให้ผลในชาติปัจจุบัน ทุกคนต้องการทำบุญกับพระอรหันต์ผู้ประเสริฐ แต่พระอรหันต์ที่อยู่นอกบ้านพวกท่านไม่อาจล่วงรู้ได้ว่าองค์ไหนเป็นพระอรหันต์ แต่พ่อแม่ผู้เป็นพระอรหันต์ของลูกนี่สิของจริงแท้แน่นอน ขอให้ทุกคนกลับไปทำบุญกับพ่อแม่กันเถิด อาตมาไม่เคยเห็นผู้ใดที่มีความกตัญญูกตเวทีกับพ่อแม่แล้วพบความวิบัติไม่เคยมี แม่แต่จะเจริญรุ่งเรืองแคล้วคลาดปลอดภัยจากอันตรายทั้งหลายทั้งปวง ตกน้ำไม่ไหล ตกไฟไม่ไหม้ นะโยม เจริญพร

“บุญที่ทำไปจะส่งผลให้ได้รับบุญในชาติปัจจุบันทันที ไม่ต้องรอไปถึงชาติหน้ากันหรอก   ผู้ใดที่มีความกตัญญูกตเวทีกับพ่อแม่แล้วพบกับ มีแต่จะเจริญรุ่งเรืองแคล้วคลาดปลอดภัยจากอันตรายทั้งหลายทั้งปวง ท่านผู้อ่านละครับ ได้ทำบุญกับพ่อแม่ผู้เป็นผู้เป็นพระอรหันต์ที่ถูกลืมของท่านหรือยัง”

ดอกรักริมทางพยากรณ์