ตามความเชื่อเดิม ถือว่ารสหวานของขนมเป็นสื่อแทนความรักและไมตรีที่ดีต่อกัน ส่วนคำว่า “มงคล” หมายถึง สิ่งที่นำมาซึ่งความดีงามและความเจริญรุ่งเรือง สมัยโบราณนิยมทำขนมถวายพระในงานบุญต่างๆ รวมทั้งมอบเป็นของขวัญมอบให้ผู้หลักผู้ใหญ่ หรือผู้ที่รักที่เคารพนับถือ
“ขนมมงคล” หมายถึง ขนมไทยที่นำไปใช้ประกอบเครื่องคาวหวาน ถวายพระ เลี้ยงแขก ในงานพิธีมงคลต่างๆ เช่น งานมงคลสมรส งานบวช หรืองานขึ้นบ้านใหม่ เป็นต้น โดยจะต้องเลือกใช้เฉพาะขนมไทยที่มีชื่อไพเราะและเป็นสิริมงคล ดังเช่น “ขนมมงคล ๙ อย่าง” ทองหยิบ  ทองหยอด  ฝอยทอง จ่ามงกุฎ  ทองเอก  ขนมชั้น  เม็ดขนุน  เสน่ห์จันทน์   ลูกชุบ   ย่อมสะท้อนถึงความตั้งใจ ความเอาใจใส่ ความรัก และความปรารถนาดีที่หยิบยื่นต่อกันโดยเฉพาะอย่างยิ่งในเทศกาลสำคัญๆ เช่นวันขึ้นปีใหม่
 
๑. ทองหยิบ รูปร่างหน้าตาคล้ายดอกไม้ บ่งบอกถึงความงดงาม มีความหมายถึงความร่ำรวย หยิบจับสิ่งใดเป็นเงินเป็นทอง
๒. ทองหยอด ลักษณะเป็นลูกกลมสวย สีทองเหลืองอร่าม บ่งบอกถึงความเจริญก้าวหน้าในชีวิต
๓. ฝอยทอง ลักษณะเป็นเส้นยาวบาง หมายถึงการมีชีวิตคู่ที่ดี รักกันยาวนานดังเส้นฝอยทอง
๔. จ่ามงกุฎ หมายถึงเกียรติยศอันสูงส่ง ความเจริญก้าวหน้าในหน้าที่การงาน
๕. ทองเอก ชื่อที่แสดงถึงความเป็นเลิศ เปรียบเสมือนคำอวยพรให้ได้เป็นที่หนึ่ง และมีความรุ่งเรืองในชีวิต
๖. ขนมชั้น แสดงถึงการเลื่อนขั้น เลื่อนตำแหน่ง แต่เดิมต้องทำกันถึง 9 ชั้น เพราะเลข 9 นั้นหมายถึงความเจริญก้าวหน้า
๗. เม็ดขนุน ด้วยลักษณะที่ปั้นคล้ายกับเม็ดขนุน จึงเสมือนการอวยพรให้มีแต่ผู้สนับสนุนค้ำจุน มีคนช่วยเหลือเกื้อกูล
๘. เสน่ห์จันทน์ ชื่อไพเราะ แฝงความหมายดีงาม หวังให้ผู้รับเป็นที่รักใคร่ของผู้อื่น อยู่ที่แห่งใดก็มีแต่คนรักคนหลง ไม่มีผู้ใดเกลียดชัง
๙. ลูกชุบ ด้วยลักษณะที่ปั้นเป็นรูปคล้ายผักและผลไม้ จึงหมายถึงการมีพืชพรรณธัญญาหารอุดมสมบูรณ์ เปรียบดั่งชีวิตที่มีแต่ความสมบูรณ์พูนสุข มีกินมีใช้ไปตลอดปี

 อีกทั้ง ขนมไทย แต่ละชนิดยังมีชื่อเรียกที่ บ่งบอก ถึง คุณค่า และแฝงไปด้วย ความหมาย อันเป็น สิริมงคล
เอกลักษณ์ ของความเป็นไทย นอกจากจะมี ความงดงามวิจิตร ละเอียดอ่อน พิถีพิถันในทุก ขั้นตอนการทำ แล้วยังมีรสชาติที่อร่อย หอมกลิ่น พืชพรรณ จาก ธรรมชาติ และ กลิ่น อบร่ำควันเทียน  นำมาซึ่ง ความดีงาม และความเจริญรุ่งเรืองเป็น สิริมงคล
อ. ตั้ม   ศรีนเรศพยากรณ์