พระพิฆเนศ เจ้าพ่อหลักเมือง ศาลหลักเมืองนครเขื่อนขันธ์ (พระประแดง) จ.สมุทรปราการ

หนึ่งเดียวในประเทศไทยที่มีอายุเก่าแก่ที่สุด หากได้ไปกราบไหว้ขอพรแล้วจะสมปราศนาทุกประการ   พระประแดง เป็นเมืองที่มีความเก่าแก่มาช้านานจึงได้มีการสร้างและจัดตั้งเสาหลักเมืองตามโบราณราชประเพณี ศาลหลักเมืองอำเภอพระประแดง มีขึ้นครั้งแรกเมื่อครั้งที่ พระบาทสมเด็จ พระพุทธเลิศหล้านภาลัย โปรดเกล้าฯ ให้สร้างเมืองนครเขื่อนขันธ์ ในปี พ.ศ.2358 โดยสร้างให้เป็นศาลประจำเมือง และยังได้กระทำพิธีฝังอาถรรพณ์ที่เสาหลักเมือง เมื่อวันศุกร์ แรม 7 ค่ำ ปีกุล ปี พ.ศ.2358 ภายในมีรูปหล่อพระพิฆเนศ เป็นที่สักการะของประชาชนชาวพระประแดง ชาวสมุทรปราการ และประชาชนใกล้เคียง ศาลหลักเมืองแห่งนี้ได้มีคนจีนที่เข้ามาอาศัยในพระประแดงเข้ามาจัดการดูแลเมื่อใดไม่ปรากฏ สภาพศาลจึงมีการก่อสร้างและบรรยากาศของศาลเจ้า หรือศาลเจ้าจีน ได้มีการปรับปรุงบูรณขึ้นหลายครั้งแทบไม่เห็นเค้าโครงเดิมของศาลหลักเมือง  ส่วนชื่อของเมืองพระประแดง ปรากฏในยุคสมัย เมืองลพบุรี เมืองสุโขทัย เมืองอยุธยา เมืองธนบุรี และกรุงรัตนโกสินทร์ ครั้งในสมัยลพบุรีเรืองอำนาจ เมืองพระประแดงมีฐานะเป็นหน้าด่านชายทะเล ขอมเรียกเมืองพระประอดง มีความหมายว่า คนนำสาร ต่อมาในสมัยพระนครศรีอยุธยา สมเด็จพระรามาธิบดีที่1 ได้กำหนดเมืองพระประแดง เป็นเมืองหนึ่งในหัวเมืองหน้าด่าน เป็นหัวเมืองทางใต้ และหัวเมืองชายฝั่งทะเล ในสมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานีได้ปรากฏหลักฐานของเมืองพระประแดงอย่างชัดเจน ว่าในปีมะเมียจุลศักราช 860 หรือปี พ.ศ.2051 กรุงศรีอยุธยาได้ทำการขุดชำระคลองสำโรงที่เมืองพระประแดง
ขณะที่ทำการขุดคลองได้พบพระพุทธรูป 2 องค์ ที่มีชื่อจำหลักว่า พระยาแสนตา และบาทสังข์กร ได้ตั้งประดิษฐานที่เมืองพระประแดง ภายหลังพระยาละแวกแห่งเขมรยกทัพมาโจมตี กรุงศรีอยุธยาไม่สำเร็จจึงได้นำเทวรูปทั้ง 2 องค์ไปยังกัมพูชา สมัยกรุงธนบุรีพระเจ้าตากสินมหาราช ได้รื้อกำแพงมาสร้างวังส่งผลให้เมืองพระประแดงได้หายสาบสูญไปในสมัยนั้นและสมัยรัตนโกสินทร์ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ทรงโปรดให้กรมพระราชวังบวรฯลงไปสำรวจปากแม่น้ำเจ้าพระยาเพื่อสร้างเมืองใหม่ ผลจากการสำรวจได้มีการสร้างป้อมขึ้นมา ตรงฝั่งซ้ายแม่น้ำเจ้าพระยาบริเวณคลองลัดโพธิ์ มีชื่อว่าป้อมวิทยาคมเป็นจุดเริ่มต้นของการสร้างเมืองพระประแดง ต่อมาในรัชสมัย พระพุทธเลิศหล้านภาลัย ได้ทรงทำการสร้างเมืองต่อจากรัชกาลที่ 1 มีแม่กอง คือ กรมพระราชวังบวรสถานมงคล การสร้างเมืองเริ่มทำพิธีปักหลักเมือง ณ วันศุกร์ เดือน 7 แรม 10 ค่ำ ปี กุล สับตศก จุลศักราช 1177 (พ.ศ.2358) จากพงศาวดารรัชกาลที่ 2 ตั้งนามให้ว่า เมืองนครเขื่อนขันธ์ ในครั้งนั้นได้สร้างพระอารามไว้ในเมืองพระราชทานนามว่า วัดทรงธรรม

พระพิฆเนศประจำศาลหลักเมืองพระประแดง
การสร้างหลักเมืองขึ้นโดยยึดถือเอาตามแบบศาสนาพราหมณ์ โดยมีเมืองเล็กๆหลายๆเมืองรวมกันเป็นเมืองใหญ่ อย่างเช่น หลักเมืองที่มีความเก่าแก่ที่สุดของสยามประเทศ นี้คือ หลักเมืองศรีเทพสร้างศิลา หลักเมืองกรุงเทพมหานคร สร้างด้วยไม้มงคล หลักเมืองเก่าพระประแดง เป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์และสำคัญอีกแห่งหนึ่งที่มีชาวเมืองเคารพนับถือเป็นอย่างมาก เสาหลักเมืองพระประแดงมีความพิเศษคือ มีรูปของพระพิฆเนศ สถิตย์อยู่เหนือเสาหลักเมือง เป็นประเพณีในลัทธิพราหมณ์มาแต่สมัยประเทศอินเดีย   หลักเมืองประดิษฐานอยู่ภายใต้บุษบกแบบไทย มีลักษณะเป็นพระพิฆเนศในพระกรขวาบนถือตรีศูล พระกรซ้ายบนถือปาศะ (บ่วงบาศ) พระกรขวาล่างถืองา และพระกรซ้ายล่างถือถ้วยขนม ประทับนั่ง พระพิฆเนศมีความงดงาม เป็นพระเทวรูปที่ไม่มีลวดลายบรรจงของเครื่องประดับ ศาลหลักเมืองพระประแดง ได้รับการยกย่องว่าเป็นศาลหลักเมืองที่มีความเก่าแก่มากที่สุดในประเทศ จึงเป็นเจ้าพ่อหลักเมือง หากท่านที่ได้เข้าไปกราบไหว้สักการะขอพรต่อหลักเมือง เราจึงไม่เห็นเป็นเสาที่สร้างเหมือนทั่วไปแต่ความจริงแล้ว เสาหลักเมืองอยู่ลึกลงมีลักษณะเป็นเสาก่ออิฐถือปูนทรงสี่เหลี่ยมจตุรัส ทาด้วยสีแดง  มองไม่เห็นเนื่องจากพระพิฆเนศเป็นยอดของเสาหลักเมือง ปัจจุบันศาลหลักเมืองพระประแดงตั้งอยู่ในตลาด มีผู้ศรัทธาไปกราบไหว้อยู่มิได้ขาดสาย ส่วนใหญ่แล้วผู้คนก็มักจะขอในเรื่องเป็นไปได้และขอให้อย่าเจ็บ อย่าไข้ ขอให้ตนและครอบครัวเจริญรุ่งเรือง และจงมีแต่ความสุข
อย่างไรก็ดีเนื่องจากพระพิฆเนศเป็นเทพเจ้าศิลปกรรม และขจัดอุปสรรคใดๆทั้งปวง เป็นเทพแห่งความสำเร็จ เป็นคติธรรมตามสิ่งของทั้งสี่อย่างที่อยู่ในพระกร  เมื่อผู้ที่ไปกราบไหว้ขอพรขอในสิ่งที่ต้องการแล้ว หากเมื่อเกิดสำฤทธิ์ผลก็อย่าลืมแก้ ส่วนใหญ่แล้วที่นำไปแก้ก็เป็น ผลไม้ นม เนย ขนม กำยานของหอม และผ้าแพรสีสวยงาม

บทความ : อ. ดอกรักริมทางพยากรณ์