แก้วนพรัตน์ คือ แก้ว 9 ประการ คือ เพชร ทับทิม มรกต บุษราคัม โกเมน นิล มุกดา ไพฑูรย์  รวม 9 ชนิด เกจิอาจารย์เจ้ากล่าวไว้ว่าบรรดาแก้วนพรัตน์หรือเนาวรัตน์ หรือนวรัตน์นั้น ผู้ใดมีไว้ประดับกาย ท่านว่าย่อมมีสิริมงคล

           แต่ทว่าจะมีประดับทุกคนไปไม่ได้ เพราะแต่ละอย่างชนิดราคาแพงมาก และบางชนิดให้ทั้งคุณและโทษกับผู้เป็นเจ้าของด้วย ทางโหราศาสตร์จึงวางหลักไว้ว่า ท่านผู้เกิดวันเดือน ปีนั้น ๆ ควรมีหรือประดับแก้วชนิดใดจึงจะเป็นสิริมงคลกับตัวและคุ้มครอบครัวได้ในคติความเชื่อของอินเดียโบราณ มีเพียง ๙ ชนิด เรียกว่า นพรัตน์ หรือเนาวรัตน์ ส่วนพลอยอย่างอื่นๆถือว่าด้อยค่ากว่านี้ เรียกรวมกันว่า “อัญมณี” ไทยเรียกนพรัตน์ว่า “แก้วเก้าประการ” คติโบราณาจารย์ ท่านผูกเป็นโคลงกลอนสอดคล้องกัน เพื่อจดจำง่าย ๆ  อย่างนี้น คือ
เพชรดี (diamond) มณีแดง (ruby)
เขียวใสแสง มรกต (emerald) เหลืองใสสด บุษราคัม (Topaz or yellow sapphire)
แดงแก่ก่ำโกเมนเอก (garnet) สีหมอกเมฆนิลกาฬ (blue sapphire)
มุกดาหาร หมอกมัว (moonstone) แดงสลัว เพทาย ( red zircon)

ลักษณะสีของแก้ว 9 ประการ
             แก้วนพรั ตน์ คือ แก้ว 9 ประการ คือ เพชร ทับทิม มรกต บุษราคัม โกเมน นิล มุกดา ไพฑูรย์  รวม 9 ชนิด
๑. เพชร ที่เราทราบกันว่าแก้ววิเชียร นั่นเอง มีสีขาวเป็นประกายแวววาว เมื่อถูกแสงไฟหรือแสงแดด ราคาแพงมาก คุณลักษณะแข็งที่สุด เพชร ให้พลัง ให้ความเจริญด้วยสมบัติ แข็งแกร่ง ศัตรูทำอันตรายไม่ได้
๒. ทับทิม เป็นพลอยสีแดง มีมากในจังหวัดจันทบุรี ทับทิม ช่วยให้สุขภาพดีไม่เจ็บไข้
๓. มรกต เป็นแก้วสีเขียวใบไม้ หายาก ราคาจึงค่อนข้างแพง นิยมนำมาแกะพระพุทธรูปบูชา และทำสร้อยคอ หัวแหวน  มรกต ป้องกันการทำร้าย
๔. บุษราคัม เป็นพลอยสีเหลือง น้ำทองคำ มีประกายเล็กน้อย นิยมทำหัวแหวน และสร้อยข้อมือบุษราคัม ช่วยให้อายุยืน
๕. โกเมน เป็นพลอย สีแดงเข้มค่อนข้างดำ สีแก่กว่าทับทิม โกเมน ผู้อื่นจะเคารพนับถือ
๖. นิล  เป็นพลอยสีดำ หรือสีขาบ ดำสนิทแข็งดุจหิน มีมากทางจังหวัดราชบุรี กาญจนบุรี นิล ทำให้จิตใจเป็นสุข
๗. มุกดา เป็นแก้วไข่มุก สีขาวนวลหมอก ๆ คล้ายไข่มุก มุกดา ป้องกันอันตรายจากงูและสัตว์อื่น
๘. เพทาย เป็นพลอยสีแดงสลัว ๆ ขุ่น ๆ มัว ๆ เพทาย นำโชคลาภ
๙. ไพฑูรย์  เป็นพลอยสีเขียว มีน้ำเป็นรุ้งกลอกไปมา บางท่านเรียกว่า “เพชรตาแมว” หรือ “แก้วสีไม้ไผ่  ไพฑูรย์ ชัยชนะ
ในตำราพรหมชาติซึ่งเป็นตำราโหร กล่าวไว้ว่า นพรัตน์เป็นสิ่งมงคลก็จริง แต่ว่าจะต้องเลือกประดับให้เหมาะกับเจ้าของ มิฉะนั้นจะเกิดโทษ จึงวางหลักเอาไว้ดังนี้

 ผู้เกิดปีชวด ปีระกา ควรประดับ โกเมน
 ผู้เกิดปีฉลู ปีมะแม ควรประดับ มุกดา
ผู้เกิดปีขาล ควรประดับ เพทาย
ผู้เกิดปีเถาะ ควรประดับ ไพฑูรย์ หรือมรกต
ปีมะโรง ปีกุน ควรประดับ ไพฑูรย์
ผู้เกิดปีมะเส็ง ควรประดับ เพชร
ผู้เกิดปีมะเมีย ควรประดับ นิล
ผู้เกิดปีวอก ควรประดับ บุษราคัม
ผู้เกิดปีจอ ควรประดับ มรกต

นพรัตน์ นวรัตน์ นพเก้า หรือ แก้วเก้าประการ  เป็นอัญมณี 9 ชนิดอันได้แก่ เพชร ทับทิม มรกต บุษราคัม โกเมน ไพลิน ไข่มุก เพทาย และไพฑูรย์ ที่ถือกันว่าถ้าผู้ใดมีไว้ครอบครองครบทั้งหมดก็จะถือเป็นสิริมงคลอย่างสูงสุด ซึ่งเป็นความเชื่อของผู้คนที่มีมาแต่โบราณกาลที่เชื่อกันว่าอัญมณีหรือเพชรพลอยทั้ง 9 ชนิดที่เรียกว่า “ นพรัตน์ ” นั้น ถือเป็นสัญลักษณ์ของดาวนพเคราะห์

อ. ตั้ม  ศรีนเรศพยากรณ์