เรื่องราวของต้นไม้มงคล ในประเทศจีนนั้น ค่อนข้างจะมีที่มาที่ไปมากกว่าของไทย และเป็นความเชื่อที่ยังเหนียวแน่นอยู่จนถึงปัจจุบันนี้ จนคนไทยเองก็ได้รับอิทธิพลความเชื่อเหล่านั้นมาไม่น้อย คนจีน มีความเชื่อเรื่องไม้มงคล เพราะไม้มงคลของจีนบางชนิด ถือได้ว่าเป็นสัญลักษณ์ของประเทศ อย่างเช่น ต้นไผ่ โป้ยเซียน เป็นต้น ที่สำคัญต้นไม้มงคลของชาวจีนนิยมนำมามอบเป็นของขวัญให้แก่กัน และเชื่อว่าขอพรต่าง ๆ ได้สมใจหวังเสียด้วย คนจีนได้แบ่งไม้มงคลออกเป็น 5 จำพวกด้วยกันได้แก่

1.     ต้นไม้มงคลที่เกิดจากชื่อที่มีคำพ้องเสียงกับคำที่ เป็นมงคลต่าง ๆ เหมาะสำหรับมอบเป็นของขวัญให้แก่กัน จนยึดถือกลายเป็นประเพณีที่ดีงาม ไม้มงคลกลุ่มนี้ ได้แก่“ต้นส้มและลูกส้ม” ส้มนั้นพ้องเสียงกับคำที่ให้ความหมายว่า ผาสุก,ดีงาม,เป็นมงคล ในงานตรุษจีน หรือเทศกาลสำคัญ ๆ ของจีน จึงนิยมให้ส้มแก่กัน ซึ่งเป็นการอวยพรให้มีความสุขดีงาม “ดอกกุ้ยฮวา” หรือ หอมหมื่นลี้ ลักษณะเป็นไม้ยืนต้นมีขนาดใหญ่ คำว่ากุ้ยพ้องเสียงกับคำที่มีความหมายว่า ดี,วิเศษ,สูงศักดิ์,สูงส่ง ซึ่งนิยมมอบให้แก่กันเพื่อแทนความหมายให้ ประสบความสำเร็จในหน้าที่การงาน

2.    ต้นไม้มงคลที่เกิดจากการตีความของปราชญ์ชาวจีน โดยนำคุณลักษณะของต้นไม้ประเภทนั้น ๆ มาตีความ ได้แก่“ต้นสน” เป็นต้นไม้เมืองหนาว มีความทนทาน ทนแล้ง และมีลำต้นที่สูงสง่า ซึ่งมีความหมายถึง ความสง่างาม ความกล้าหาญ ทั้งยังเป็นสัญลักษณ์ของความเข้มแข็งทางจิตใจ และได้ชัยชนะในการต่อสู้ รวมถึงความมีอายุมั่นขวัญยืนด้วย“ต้นไผ่” มีลักษณะเด่นอยู่ที่มีความเขียวชอุ่มอยู่ตลอด จึงมีความหมายถึงความสดชื่น ความรื่นรมย์ และด้วยลักษณะที่พลิ้วไหว มีลักษณะอ่อน คือข้างในกลวง แต่เมื่อมีพายุมา ไผ่ก็สามารถอยู่ได้ ไม่ถูกพายุทำลายไป ซึ่งเหมือนคนดีที่มีความถ่อมตัว อยู่ด้วยความดีงาม“ดอกบ๊วย” ลักษณะเด่นจะบานตอนมีหิมะตก ยิ่งหิมะตกหนัก ดอกบ๊วยยิ่งบานสวยงามมาก จึงมีความหมายถึงความเข้มแข็งในอุดมคติ

3.   ต้นไม้มงคลที่เกิดจาก ความหมายของนักกวี หรือนักปราชญ์จีนได้เขียนกวี หรือบทประพันธ์เปรียบเทียบไว้ ซึ่งเมื่อบทกวีได้รับความนิยม ต้นไม้เหล่านั้นก็กลายเป็นต้นไม้ที่ได้รับความนิยมใน ความหมายตามบทกวีนั้นๆ ด้วย ได้แก่“ดอกเบญจมาศ” (ดอกฉุยฮัว) นักกวีชาวจีนชื่อ เผาหยวนหมิง บทกวีเอกของจีน ได้เขียนกวีบทหนึ่ง โดยเปรียบเทียบดอกเบญจมาศว่าเป็นนักปราชญ์ ผู้มีจริยวรรตงดงาม ซึ่งบทกวีนี้ได้รับความยกย่องว่าเป็นบทกวีที่ไพเราะ งดงามมาก
“ต้นหลานฮวา” หรือคนไทยรู้จักกันในนามว่ากล้วยไม้ดิน กวีเอก เผาหยวนหมิง เขียนกวีไว้อีกบทว่า ต้นหลานฮัวเหมือนกับวิญญูชน ที่มีความอ่อนน้อมถ่อมตน มีความดีที่บริสุทธิ์ ไม่โกงกิน ไม่ทำร้ายใคร จึงนิยมมอบให้กับคนที่ทำงานอย่างซื่อสัตย์สุจริต

4.    ต้นไม้มงคลที่มาจากความเชื่อต่อ ๆ กันมา โดยมากเป็นไม้มงคลประเภทขับไล่ ภูติผีปีศาจ ขับไล่ความอัปมงคลทั้งหลาย ได้แก่“ท้อ” ถือเป็นไม้ศักดิ์สิทธิ์ เป็นไม้สวรรค์ ในพงศาวดารจีนเขียนไว้ว่า ดอกท้อเป็นดอกไม้ที่เกิดในดวงจันทร์ ในสมัยโบราณมีความเชื่อว่า ที่คนเจ็บไข้ได้ป่วยก็เพราะผีเข้า พวกพ่อมดหมอผีจะใช้กิ่งท้อที่ยื่นไปทางทิศตะวันออก และทิศใต้มาทำเป็นไม้เรียวตีไล่ผี หรือไม่ก็ใช้ใบท้อผสมลงในหม้อยา ให้คนไข้กินไล่ผีที่สิงอยู่ออกไป ในวันปีใหม่ หนุ่ม ๆ สาวๆ หรือ ผู้เฒ่าผู้แก่ จะพากันดื่มน้ำท้อ เวลาอาบน้ำก็จะอาบน้ำอุ่นที่เอากิ่งท้อใส่ลงไปต้ม ถือว่าเป็นสิริมงคลยิ่ง และปีนั้นทั้งปีจะปลอดภัยจากโรคภัยไข้เจ็บ นอกจากนี้ ในสมัยโบราณยังนำไม้ท้อมาทำเป็นเครื่องรางแขวนคอ บางครั้งใช้ไม้ท้อแขวนไว้ตามประตู เพื่อป้องกันภูตผี สิ่งชั่วร้าย ไม่ให้เข้าไปรบกวน เรียกได้ว่าคนจีนในสมัยโบราณใช้ ต้น ใบ กิ่ง ของท้อเป็นไม้มงคล ถึงแม้ในปัจจุบัน แม้ความเชื่อนี้จะเลือนหายไปบ้าง แต่ท้อก็ยังคงเป็นสัญลักษณ์ของความยั่งยืนเป็นมงคลเหมือนเดิม

5.    ไม้มงคลตามความเชื่อทางการแพทย์สมุนไพรจีน ที่เด่นชัดได้แก่ “เห็ดหลินจือ” ที่มักวาดอยู่ในภาพมงคลต่างๆ มีความหมายถึงการมีอายุมั่นขวัญยืน,อายุวัฒนะนอกเหนือเหล่านี้ ชาวจีนถือว่าทับทิมเป็นเครื่องหมายแห่งความอุดมสมบูรณ์ และการมีลูกหลานมากมาย โดยถือเอาความที่มีเมล็ดมากมายมาเป็นสัญลักษณ์ ชาวจีนจึงนิยมให้ทับทิมเป็นของขวัญวันแต่งงาน เพื่อเป็นการอวยพรให้คู่บ่าวสาวมีลูกมากๆเพื่อสืบตระกูลตอนฝ่ายชายนำสินสอดไปสู่ขอฝ่ายหญิง ต้องเอาใบทับทิมเคล้ากับเงินสินสอดไปด้วย และในพิธีแต่งงานมักจะใช้ยอดทับทิมปักที่ผม เวลาเซ่นไหว้เจ้าในพิธีแต่ง ก็เอายอดทับทิมปักที่เครื่องเซ่น นอกจากจะถือว่าผลทับทิมเป็นสัญลักษณ์ของความอุดมสมบูรณ์ มีลูกหลานสืบตระกูลมากมายแล้ว ชาวจีนยังถือว่า ใบและกิ่งทับทิมมีอำนาจไล่ผีได้ เช่นเดียวกับกิ่งและใบของท้อ ดังนั้น เมื่อไปงานศพกลับมา จึงมักใช้ใบทับทิมแช่น้ำ ล้างมือ ล้างหน้า เพื่อเป็นมงคล

จากความเชื่อเหล่านี้แล้ว ก็ยังมีต้นไม้อีกหลายประเภทที่ทั้งชาวจีน และชาวไทยเชื่อว่าเป็นไม้มงคลที่ควรปลูกไว้ในบ้านเรือน และเหมาะที่จะมอบเป็นของขวัญแก่กัน อาทิ “กวนอิมเงิน-กวนอิมทอง” เนื่องจากเป็นต้นไม้ที่มีชื่อใกล้เคียงกับเจ้าแม่กวน อิม จึงได้รับความนิยมในการปลูก ถือเป็นต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์ที่สมัยโบราณจะใช้ในการประ กอบพิธีบูชาเทพเจ้า มีความเชื่อว่าครอบครัวใดปลูกต้นไม้ชนิดนี้ในบ้าน จะทำให้มีโชคลาภเพิ่มพูน ทรัพย์สินเงินทองมากมาย ค้าขายได้กำไร โดยกวนอิมควรปลูกวันอังคาร เสริมศิริมงคลให้เจ้าของและครอบครัว“โป๊ยเซียน” เป็นไม้ยืนต้นขนาดย่อม เป็นต้นไม้เสี่ยงทายที่เชื่อกันว่าหากปลูกได้ครบ 8 ดอกจะมีโชคลาภ เชื่อว่าคนปลูกอาจถูกหวย ร่ำรวยเงินทอง แถมอาจได้รับการเลื่อนยศ ตำแหน่งให้สูงขึ้น ผู้ปลูกควรเป็นหัวหน้าครอบครัว เพราะจะทำให้ครอบครัวมีความสงบสุข ช่วยนำโชคลาภให้สมาชิก เพื่อเสริมสิริมงคลควรปลูกทิศตะวันออกเฉียงใต้ และควรปลูกวันพุธโป๊ยเซียน มีถิ่นกำเนิดในเกาะมาดากัสการ์ เข้ามาเมืองไทยโดยผ่านทางจีน จึงได้ชื่อจีนมาด้วย คำว่า “โป๊ยเซียน” หมายถึงผู้วิเศษทั้ง 8 เซียนทั้งแปดนี้นำโชคลาภมาให้ ทั้งยังช่วยป้องกันภัยอันตราย และยังขจัดทุกข์โศกได้อีกด้วย บางตำราจึงระบุว่าในสมัยโบราณ ผู้ที่จะปลูกโป๊ยเซียน ปลูกเพื่อไว้ใช้เสี่ยงทายบุญวาสนาของผู้ปลูก โดยปกติต้นโป๊ยเซียนจะมีดอกแค่ 1 ถึง 4 ดอก แต่เชื่อกันว่าผู้มีบารมีจะสามารถปลูกได้ช่อหนึ่งได้ ตั้งแต่ 8 ดอก 16 ดอก และ 32 ดอก

นอกจากความเชื่อที่นิยมกันทั่วประเทศจีนแล้ว ยังมีความนิยมแพร่หลายไปตามกลุ่มย่อยๆ อีก ด้วยความเชื่อที่ว่า จะทำให้มีความมั่นคง เจริญรุ่งเรือง  จากความเชื่อและความนิยมเหล่านี้ ถือว่าเป็นความเชื่อที่ยังคงดำรงอยู่ไม่เสื่อมหายไปไหน แม้จะเป็นเพียงความเชื่อ แต่ก็เป็นความเชื่อที่ค่อนข้างจะมีคุณค่า

ที่มา http://www.praphansarn.com/new/c_town/detail.asp?ID=36

อ. ตั้ม  ศรีนเรศพยากรณ์

ข้อมูลอื่นๆที่น่าสนใจ

>>ปลูกไม้มงคลเสริมฮวงจุ้ยตามเวลาเกิด จะช่วยส่งเสริมให้ดวงของคุณดียิ่งขึ้น

>>ต้นโป๊ยเซียน ชาวจีนเชื่อว่านำโชคลาภนานาประการมาให้ ทั้งยังช่วยป้องกันภัยอันตรายและขจัดทุกข์โศกได้ด้วย